Herstelgebaren

De afslag nemen naar herstellen

 

Het opvoeden van pubers en adolescenten kan een pittige uitdaging zijn. Vaak genoeg vertellen ouders dat hun zoon of dochter het bloed bij hen onder de nagels vandaan haalt. De spanningen kunnen hoog oplopen.
Wat veel puberende kinderen met elkaar gemeen hebben is dat ze een groot uithoudingsvermogen hebben waar het gaat om het voeren van een discussie. Ze hebben een lange adem en zijn niet te beroerd om keer op keer opnieuw te beginnen. En ze zijn bijzonder vindingrijk in het vinden van allerlei argumenten waarom zij gelijk hebben en hun ouders het toch echt helemaal verkeerd zien of er niets van begrijpen.

Als ouder kun je je tot het uiterste getergd of uitgedaagd voelen. Soms zal je het spuugzat zijn. Mag je dat voelen van jezelf? Kan je dat jezelf toestaan?
Het is belangrijk om stil te staan bij wat er met jou gebeurt als je stress of ergernis ervaart. Hoe zorg je dan goed voor jezelf? En ook voor de relatie met je zoon of dochter?
Het antwoord vanuit de behandelmethode Geweldloos Verzet? Door te focussen op herstel van het contact en door relatiegebaren te maken!

Het kan er pittig aan toe gaan in een discussie. Voor je het weet is er sprake van een conflict en worden er dingen gezegd en gedaan, die echt niet ok zijn. Die de grens van wat acceptabel is overgaan.
Het kan je zoon of dochter zijn die het te bont maakt en je provoceert, uitscheldt of zich minachtend uitlaat. Het kan ook zijn dat jezelf te ver gaat. Je emoties onder controle houden kan best ingewikkeld worden.
Misschien blijft het ook wel niet bij woorden. Uit onmacht of frustratie kan je elkaar fysiek te lijf gaan met een duw, een stomp, een klap of een te stevige greep om iemands arm of een ander lichaamsdeel. Er zijn kinderen, die deze grens van het toelaatbare over gaan. En er zijn ook ouders, die de controle op zichzelf verliezen. Zo bereik je met elkaar een climax. Daarna is het allereerst een kwestie van afkoelen en tot jezelf komen.

En dan komt het er op aan. Wat doe je vervolgens? Veel mensen zijn geneigd om het erbij te laten. Ze vrezen dat er opnieuw aandacht aan besteden kan leiden tot een nieuw conflict. Of ze willen er liever niet meer aan herinnerd worden. Schamen zich wellicht voor wat ze hebben gedaan. Zand erover! Proberen het te vergeten. Over tot de orde van de dag.
Het enige wat je daarmee krijgt is de zekerheid dat een conflict opnieuw plaats zal gaan vinden. Mogelijk zal het nog sneller nog hoger oplopen. Zo werkt het met conflicten. Ze zetten zich vast in een zichzelf herhalend patroon.

De uitweg? Het patroon doorbreken door aandacht te hebben voor wat er gebeurde. In jou en tussen jou en je zoon of dochter. Wat voelde je en hoe kwam dat tot uiting?
Het is bijzonder verleidelijk om te kijken naar wat je puber anders had kunnen en moeten doen. Dan hoef je jezelf niet af te vragen wat jij anders had kunnen en mogen doen om te voorkomen dat het zo hoog opliep en waardoor de grenzen vervaagden
Een conflict hoog op laten lopen, doe je met zijn tweeën. Om het te laten escaleren heb je twee personen nodig, die elkaar opjagen, uitdagen, die op elkaars gevoelige punten drukken.

De meest gemaakte vergissing is dat ouders de focus leggen op het gedrag van hun kind. Zorg dat je aandacht hebt voor jouw aandeel in het conflict. Maak het eerste herstelgebaar. Dat kan zijn in de vorm van een verontschuldiging, maar het kan ook iets heel anders zijn. Door je zoon of dochter te verrassen met iets fijns of leuks verleg je de focus ook naar het herstel. Je laat zien in woord en daad dat je waarde hecht aan het contact en dat je het graag goed hebt samen. Je wilt niet op gespannen voet met elkaar staan. Je wilt deze ruzies en conflicten niet langer. De strijd moet gestaakt worden en daar moet het over gaan.

Veel ouders hebben me in der loop der jaren met grote ogen aangekeken als we hierover spraken met elkaar. “Meende ik dit serieus?” Ze zagen het in eerste instantie als dat zij dan “verloren”. Als dat zij dan zouden toegeven, terwijl ze juist voet bij stuk wilden houden en gehoorzaamd en gerespecteerd wilden worden. Een herstelgebaar maken zou vast een zwaktebod zijn in de ogen van hun puber. “Wist ik dit wel zeker?”. “

Ja, ik ben hier zeker van. Ik geloof dat kinderen haarfijn het verschil aanvoelen. Ze weten het wanneer hun ouders niet tegen hen op kunnen en een zwaktebod uitbrengen. En ze weten het wanneer hun ouders op vastberaden wijze alles in het werk stellen om het goed te hebben in hun gezin.
Kinderen voelen het wanneer hun ouders zich geen raad weten en kinderen ervaren het verschil wanneer ouders gaan staan voor wat zij van waarde vinden. Wanneer het hun ouders menens is. Een herstelgebaar maken is laten zien dat je aandacht hebt voor grensoverschrijdend gedrag, dat je het niet tolereert in je gezin en het niet onopgemerkt voorbij zult laten gaan. Of het nu gaat om je eigen gedrag of dat van je zoon of dochter.

De focus op herstellen in plaats van op straffen of consequenties stellen brengt je als ouder dichterbij dat wat van waarde is. De relatie met je kind, een ontspannen sfeer, een thuis waar iedereen zichzelf kan zijn. Met een herstelgebaar doe je een handreiking. “Kom bij me, ik wil niet dat we elkaar frustreren, bezeren of uit het oog verliezen”. “Laten we nadenken over wat we kunnen doen om dit op te lossen, zodat het niet opnieuw gebeurt”.
Het geven van straf of het stellen van een consequentie is een eenzijdige actie, die het risico met zich meebrengt dat het opnieuw leidt tot een discussie over de (on)redelijkheid ervan. Je plaatst jezelf tegenover je kind en dat vergroot de afstand tussen jullie. Zeker wanneer er met regelmaat stevige conflicten ontstaan, is het van belang om in te zetten op hoe je de afstand verkleint, op wat jullie verbindt en op hoe je weer met de neuzen dezelfde kant op komt te staan.

Dit is het zevende en laatste deel uit de reeks over principes uit de opvoedmethode Geweldloos Verzet. “De afslag nemen naar herstellen” staat niet op zichzelf, maar hangt samen met zes andere principes, waarover ik in eerdere blogs heb geschreven. Je vindt ze net als deze blog ook op onze website.
Binnenkort volgt er nieuws over waar we in onze praktijk mee bezig zijn en een blog vanuit een andere invalshoek.
Vind je het interessant? Volg ons op LinkedIn of Facebook!

Anita Bergman – 27 maart 2021

Log in