Steun & support

Support vragen en samen in actie

 

Mahatma Gandhi liep de zoutmars. Hij liep niet alleen. Velen liepen met hem op. Alleen had hij niet kunnen bereiken, wat hij samen met anderen wel kon. Gandhi verzette zich tegen de onderdrukking van zijn volk. Hij kwam op voor het gelijkwaardig behandelen van ieder mens. Ondanks zijn vastberadenheid was hij zonder de aanwezigheid van anderen minder ver gekomen. Hij was tegengehouden, neergeslagen, gevangengezet. Doordat ze met velen liepen, maakten ze een krachtige, vastbesloten indruk. Ze lieten zich door niets en niemand weerhouden van de weg die ze wilden afleggen en het doel wat ze wilden bereiken.

Haim Omer liet zich door onder andere door Ghandi inspireren toen hij zocht naar een manier waarop ouders daadkrachtig kunnen omgaan met brutaal, opstandig en grensoverschrijdend gedrag van hun kinderen. Naast hoogleraar en gezinstherapeut is Haim Omer zelf ook vader. Door zijn werk raakte hij bekend met verschillende opvoedmethodes, maar er ontbrak iets merkte hij bij het opvoeden van een van zijn eigen puberzonen.
Omer wilde grenzen stellen aan zijn uitdagende en provocerende gedrag en tegelijkertijd wilde hij zelf geen olie op het vuur gooien. Hij had een strategie nodig realiseerde hij zich. Een strategie, die hij lang vol zou kunnen houden en die ervoor zou zorgen dat hij niet zou toegeven aan wat zijn zoon opeiste en ook niet aan zijn eigen neiging om met frustratie of verontwaardiging te reageren. Hij wilde een goed contact met zijn zoon behouden en aanwezig zijn in zijn leven. Zo kwam het dat hij op zoek ging in het sociaal politiek domein naar voorbeelden van een goede strategie en zich ging verdiepen in wat Gandhi wist te bewerkstelligen met zijn vastberaden en geweldloze manier van zich verzetten.

Het opvoeden van kinderen gebeurt tegenwoordig vooral binnen de muren van het gezin. Het is de primaire taak van de ouders geworden. Zo is het niet altijd geweest. In Nederland en andere westerse landen zijn we steeds meer op ons zelf gaan leven. Familieleden zijn vaak op grotere afstand komen te staan.
Opvoeden lijkt ook iets te zijn geworden waar je goed en minder goed in kunt presteren. Er wordt soms een hoge lat gelegd. Mensen verwachten veel van zichzelf en rekenen het zichzelf aan als hun kind door een moeilijke periode gaat en pittig gedrag laat zien.
Ik heb ouders ontmoet, die leden onder gevoelens van falen, van schaamte en van schuldig zijn. Bijkomend effect was dikwijls dat zij zich nog verder terugtrokken achter de muren van hun woning. De kritische blik op zichzelf en/of op de andere ouder werd ook verwacht in de ogen van familieleden, vrienden of collega’s. Met hooguit een of twee mensen hadden ze gedeeld hoeveel spanningen er waren en hoe radeloos ze zich voelden.

In Afrika bestaat er een gezegde: “It takes a village to raise a child”. De mensen leven en wonen met elkaar in een gemeenschap. Voor hen is het vanzelfsprekend om voor elkaar te zorgen, elkaar te steunen en samen problemen op te lossen. Iedereen heeft aandacht voor de kinderen. Er is altijd een oplettend oog. Wanneer er iets niet goed gaat, wordt dit met elkaar besproken en nagedacht over wat en wie er zou kunnen helpen.
”Wat kunnen we leren van hoe deze families en dorpsbewoners het met elkaar samen vorm geven. Hoe benutten zij de kracht van samen doen?”

Wanneer twee mensen, een ouder en een kind met elkaar in een stevige discussie verzanden, kan het voor beide moeilijk zijn om die discussie te beëindigen. Voor je het weet, loopt het hoger en hoger op. De een wordt steeds stelliger en koppiger, de ander voelt zich in een onmogelijke hoek gedreven. Dan komt er een derde bij. Die hoeft geen idee te hebben over wat er aan de hand is. Misschien komt hij op de luide stemmen af. Misschien komt hij om een boodschap te brengen.
Ogenblikkelijk verandert het door zijn komst. Zijn aanwezigheid brengt iets nieuws met zich mee. Het heeft impact. De emotie zakt. De discussie stopt. Het onderwerp van de discussie is er waarschijnlijk niet voorgoed mee van de baan, maar er ontstaat op dat moment ruimte. Als ouder win je tijd en krijg je rust om je te beraden op wat je werkelijk vindt en had willen zeggen. Een verdere escalatie is voorkomen.

Veel pubers gaan graag wat meer hun eigen gang. Ze willen bij hun vrienden zijn en houden zich niet altijd aan de afgesproken tijd waarop ze thuis behoren te zijn. Menig ouder overweegt weleens om zijn kind te gaan zoeken en op te halen. Oprechte bezorgdheid over waar je kind is en wat er zou kunnen gebeuren zijn sterke drijfveren.
Het is niet gemakkelijk om er alleen op af te moeten stappen. Zeker niet als je kind op een feest is of rondhangt met een grotere groep jongeren. Samen sta je in die situatie sterker en steviger. Een helpende hand, “Kom, ik ga met je mee”, kan er voor zorgen dat je niet langer aarzelt en de stap durft te zetten.

Prachtige voorbeelden over het toepassen van Geweldloos Verzet zien we de laatste dagen tijdens de rellen. Ouders trekken samen op. Ze willen niet dat hun kind anderen beschadigd en in de problemen komt. Menig puber schrikt van de onverwachte aanwezigheid van zijn ouders. Een schrik die geuit kan worden met boosheid of verontwaardiging. Bezorgd als ze zijn dat ze door vrienden worden uitgelachen.
Ik zag een filmpje, waarop dat even dreigde te gebeuren. Het was een interessant beeld. Een jongen begon te lachen toen zijn vriend opeens geconfronteerd werd met zijn vader en een paar mannen die met zijn vader mee waren. Het lachen duurde maar heel kort. Ik zag dat hij ging nadenken… Zijn vriend ging met zijn vader mee. Daar stond hij. Het zou maar zo kunnen dat zijn gedachten naar zijn eigen ouders uitgingen.

Dit is het derde deel van een reeks over principes uit de methode Geweldloos Verzet. “Support vragen en samen in actie” staat niet op zichzelf, maar hangt samen met zes andere principes. In de komende periode ga ik verder met schrijven over de resterende principes en komt er uitleg over hoe zij elkaar onderling versterken.
Vind je het interessant? Op onze website www.thuisingeweldloosverzet.nl vind je de eerste twee delen van de reeks. Op Facebook en LinkedIn laat ik het weten als ik weer een nieuwe blog heb geschreven.

Anita Bergman – 2 februari 2021

Log in